3. De relatie van ouders

De kwaliteit van jullie liefdesrelatie weerspiegelt jouw zelfliefde.

“Papa, mama, samen zijn jullie het fundament onder ons leven. Net als bij een huis hoort het sterk te zijn want alles rust erop. Een sterk fundament bestaat uit gelijkwaardigheid, respect en liefde. Zo kunnen jullie samen stormen doorstaan. Wanneer het daaraan ontbreekt, geef je dit door aan ons of overcompenseer je het. Je komt knuffels bij ons halen in plaats van te brengen; je vindt ons liever dan je levenspartner; je vindt dat die ons tekort doet; je zet ons op een voetstuk; je zoekt emotionele intimiteit plaatsvervangend bij anderen of seksuele intimiteit plaatsvervangend bij een minnaar; je meent dat jullie liefde voorbij is, gaat scheiden en bij een nieuwe partner herhaalt zich vaak min of meer hetzelfde verhaal.

Buiten jezelf, via je levenspartner wil je dat ingevuld wordt wat in jouw jeugd ontbrak of verkeerd ging. Herstel dat in de relatie met jezelf (zie punt 2) en van daaruit ook in jullie onderlinge relatie. Zó leven jullie in liefde, respect en gelijkwaardigheid. Dat is een sterk fundament. Liefde betekent niet dat er geen problemen zijn, dat je altijd lief moet zijn en alles harmonieus is. Wij kunnen pijn of moeilijkheden meestal prima verdragen; we reageren vooral op onechtheid: op vermijden, compenseren of bevechten van dat wat er is. Liefde betekent samen tijd en aandacht vrijmaken om te uiten wat fijn en gewenst is (ook al is dat nog zo spannend); het betekent ook aangeven wat pijn doet of ongewenst is (ook al is het nog zo spannend); durven vragen om wat nodig is; problemen samen aangaan, je onzekerheden onder ogen zien en vooral kwetsbaar durven te zijn. Het beste fundament is niet alleen sterk maar vangt ook schokken op.

Papa, mama, grote mensen, wil je - tot de dood jou scheidt - beloven om van jezelf te houden? Beloof je om trouw te zijn aan jezelf, verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf? Ook binnen jullie liefdesrelatie. Wat is daarop jouw antwoord? … Op welke manieren laat jij nu nog je levenspartner of je kinderen de oplossing zijn voor iets dat jou heeft ontbroken? Hoe kan dat anders? … We willen graag dat je deze vragen naar eer en geweten beantwoordt.”

We kunnen niets voor (onze) kinderen verborgen houden, ze voelen haarfijn wat er speelt in onze relatie met onszelf en - in het verlengde daarvan - in de relatie met onze levenspartner. Wat in onszelf in strijd is, zet zich als strijd voort in onze relatie. Als we onszelf pijn aandoen staan we toe dat onze partner ons pijn doet. Wat in ons gescheiden is, laat zich zien als gescheiden samenleven. Overheersing, slachtofferschap, leugens, onbegrip, geweld of misbruik (lichamelijk of emotioneel), controle uitoefenen, elkaar ontwijken of kleineren, liefdeloos bij elkaar leven: kinderen voelen het en reageren erop. Het is zinloos om ons te richten op de signalen van de kinderen over de relatie die we hebben (ruzies, jaloezie, elkaar pesten of negeren etc.). Het is niet van hen: de lampjes branden voor ons. Het is ook zinloos onze inspanningen vooral te richten op onze partner want we hebben beiden ons aandeel als twee kanten van één medaille. Wij behoren beiden de volle 100% verantwoordelijkheid nemen voor onze eigen helft.

Spiegel je aan je partner (of laat je erbij helpen) en leer van elkaar op de twee grote gebieden van liefde: de emotionele en de seksuele intimiteit. Dat wat je je partner verwijt op het ene terrein van de liefde, doe je vaak zelf op het andere gebied van de liefde. De een verwaarloost de gevoelsnabijheid, de ander de seksuele nabijheid. De een gaat seksueel vreemd, de ander in het contact door roddelen of klagen. De een voelt spanning bij het vrijen, de ander voelt spanning bij emotionele intimiteit. Vaak hebben we elkaar niets te verwijten, maar kunnen we leren van elkaar. Het vraagt van ons om ons bewust, eerlijk en oprecht - op die twee liefdesgebieden - te verbinden met wat er is, daar zorg voor te dragen en/of uit te spreken (met verbindende communicatie). Dingen niet wegmoffelen, ontkennen, te lang laten voortbestaan. Fouten mogen maken en daarvoor uitkomen. Zodat datgene wat een kind voelt, klopt met wat ze zien, wat er gedaan of gezegd wordt.

In het spiegelen binnen partnerrelaties leer je als man vaak alsnog om óók vrouwelijke kanten in je leven te integreren. Naar binnen te gaan, je met jouw innerlijke gevoelswereld, je partner, gezin (en zelfs het huishouden) verbinden. Seksuele opwinding in je lichaam te voelen en daarvan te genieten met je hart erbij. De diepere drijfveren achter je handelen onderzoeken en daar over communiceren. Vaders, jullie kinderen, zonen en dochters missen jullie. Je bent geen oppas, je bent volwaardig opvoeder die voorziet in datgene wat kinderen nodig hebben en beschermen wat voor hen van belang is. Het zal je laten groeien als mens en je zal een goed rolmodel zijn voor je kinderen als je je kwetsbaarheid en menselijkheid meeneemt in je leven.

In het spiegelen binnen partnerrelaties leer je als vrouw vaak alsnog om óók mannelijke kanten in je leven te integreren. Je leert jezelf serieus te nemen, te staan voor jezelf, grenzen aan te geven, nee te durven zeggen, voor jezelf op te komen: voor jouw eigen mening, je vrouwelijke seksualiteit, de belangen van de kinderen, jouw onafhankelijkheid, je uiterlijk zoals dat is en je werk. Je leert het mijn en dijn te scheiden, dingen niet zo persoonlijk te nemen maar de emoties en opmerkingen van de ander bij hem/haar te laten. Mens durf te leven. Moeders, jullie kinderen zijn blij als je je vrouwelijke kracht laat zien. Het maakt je tot een inspirerend voorbeeld.

Samen zijn jullie ouders die binnen de relatie van zichzelf én van elkaar houden. Jullie kunnen je op een gezonde manier met elkaar verbinden én elkaar vanuit liefde levensruimte geven. Samen zijn jullie op zijn tijd met goede aandacht voor elkaar aanwezig en luisteren naar elkaar (zonder in de rede te vallen). Jullie oefenen met verbindende communicatie (Marshall Rosenberg); met vallen en opstaan delen jullie vreugde en liefde en ook pijn en onvermogen; jullie waarderen elkaar en durven benoemen wat niet klopt. Ieder van jullie is verantwoordelijk voor de eigen emoties. Jullie mogen fouten maken, die toegeven en weer verder gaan. Jullie mogen klein zijn bij elkaar en elkaar om hulp vragen. Jullie kunnen groot zijn bij elkaar, stralen en trots op elkaar zijn. Jullie ervaren de liefde in je lichaam én in je hart waardoor het nog rijker wordt. Jullie geven het voorbeeld dat jullie zonen ook gevoelig mogen zijn en jullie dochters ook krachtig mogen zijn. Jullie geven het voorbeeld dat je heel verschillend en toch volkomen gelijkwaardig bent aan elkaar. Dit is uitdagend, elke dag anders en spannend. Porno is er niets bij, sleur is verleden tijd. Er is ontmoeting. Alles mag er zijn.

In het spiegelen tussen partners kan verschraalde liefde opnieuw tot bloei komen en zelfs als jullie ertoe besluiten te scheiden, zal het spiegelen je volledig ten goede komen. Je hebt je lessen over (zelf)liefde geleerd. Een volgende relatie zal een volgend hoofdstuk zijn in plaats van een herhaling van het vorige. De scheiding in jouzelf is opgeheven, de levensthema’s in jullie relatie zijn geïntegreerd geraakt in jou. Bij een scheiding zal het belang van de kinderen voorop staan; kunnen de partners elkaar vergeven en met respect over (en met) de ander praten; de kinderen zullen - naar de omstandigheden - goed met de scheiding omgaan en loyaal mogen zijn aan jullie beiden.

Zet je kinderen niet in voor oneigenlijke doeleinden waar jij zelf de verantwoordelijkheid voor behoort te nemen (binnen je relatie): knuffels, liefde, aandacht, succes, (lastige) emoties, lichamelijke nabijheid, inkomstenbron, verzorger, spreekbuis, seksspeeltje, relatietherapeut, breekijzer, levende pop, minderjarige huwelijkspartner, boodschapper enz. Als je merkt dat je nu wel geneigd bent dit te doen, laat jezelf dan helpen. Er is iets in jou dat aandacht en zorg vraagt.

Conclusie: draag verantwoordelijkheid voor jezelf in een liefdesrelatie. Jullie onderlinge relatie is een waardevolle toevoeging. Daar ontmoet je elkaar en deel je intimiteit - als twee vrije mensen.

Het 123-perspectief in relaties: als jij trouw aan jezelf bent, uiting geeft aan wat er in je leeft en ernaar handelt (1) dan krijgt je levenspartner zijn of haar levenslessen op het bordje (2). Dat nodigt uit tot een stevige basis die jullie zelf en je kinderen goed doet en anderen inspireert (3).

Aanbevelingen:

  • Ga een goede relatie aan met jezelf, hou van jezelf (zie ook punt 2).
  • Ga van daaruit een goede relatie aan met je levenspartner. Leer je (behoeften) te uiten via verbindende communicatie. Leer je echt te verbinden én het mijn en dijn te scheiden.
  • Oefen in liefde, respect en gelijkwaardigheid. Maak dit onderdeel van de oudercursus die bij punt 2 genoemd is.
  • Kies je levenspartner als je niet aan de pil bent. Vrouwen maken een andere partnerkeuze zonder de pil. Voorkom zo onnodige scheidingen.
  • Zorg dat je als vader een substantieel onderdeel van de opvoeding doet zodat de helende werking van kinderen ook kan plaatsvinden in jouw leven. Leer je gevoelsleven kennen.
  • Zorg als moeder behalve voor je gezin ook voor je persoonlijke leven, werk en seksualiteit.
  • (Relatie)therapeuten, huisartsen en ander hulpverleners zijn zeer deskundig. We zorgen ervoor dat zij óók weten dat kinderen (relatie)problemen bij de ouders spiegelen zodat zij kunnen verwijzen naar hulpverleners die nauwkeurig en effectief spiegelen binnen relaties.
  • Laat je relatie spiegelen als er problemen zijn met jullie seksuele en/of emotionele intimiteit, wanneer de communicatie niet goed is, het ontbreekt aan respect, liefde en gelijkwaardigheid of wanneer je merkt dat het met de kinderen onderling niet goed gaat of als een van beide partners de kinderen voor oneigenlijke doeleinden inzet.