2. Ouderschap en opvoeding

Kijk in de spiegel: het gaat over jou en ís aan jou. Jij bent aan zet.

“Als je écht begrijpt dat we jouw spiegel zijn dan is het voorbij met problemen bij ons neerleggen of proberen bij ons iets op te lossen. Wij doen jullie na. Wij zijn de appeltjes aan jullie boom; wij zijn de lente van de mensheid; de vruchten van jullie DNA, opvoeding en samenleving. Als de staat van de vruchten je niet bevalt, dan mag je zelf aan de bak. We willen dat jullie aandacht schenken aan de waarschuwingslampjes die we voor jullie aandoen. Als je problemen bij ons probeert te bestrijden, is het alsof je in de spiegel kijkt en de puist dáár probeert uit te drukken: het lukt niet. Wij vertonen problemen als aanwijzing voor jullie, omdat we van jullie houden en jullie willen helpen. Dat is ons cadeau. Het is niet zo dat jullie iets fout hebben gedaan, maar gewoon omdat het mooier en beter kan. Die tijd is nu. Neem er de tijd voor. Druk de puist bij jezelf uit en het probleem - waarvan je tot nu hebt gedacht dat het van ons is - zal als vanzelf verbeteren of verdwijnen. Word je bewust van wie je bent. Als jij verandert, verandert alles.

Papa, mama, grote mensen, wij kopiëren jullie. Erken je ons als spiegel die je toont wat jouw persoonlijke leven - en de wereld - nodig heeft om het verder te brengen? … Beloof je te herstellen waar wij een lichtje voor laten branden? … Willen jullie elkaar daarbij helpen? …”

Opvoeding en zelfopvoeding gaan hand in hand. Als wij in onze kindertijd een gemis hebben ervaren dan geven we dat onbewust door. Dit kan een gemis zijn aan liefde, veiligheid, vreugde, verzorging, sociale vaardigheden, in contact zijn met je lichaam, je uitspreken, omgaan met emoties, verantwoordelijkheid nemen, speelsheid o.i.d. Dat is ons dan met de paplepel ingegoten. We herkennen het niet meer. Kinderen tonen wat er ín ons speelt zonder dat we daar bewust van zijn. Tenzij we oude trauma’s helen geven we ze door. We kunnen alsnog zelf tegemoetkomen aan de behoeften van het jongetje of meisje dat we ooit waren. We doen onszelf en onze kinderen tekort als het nalaten. Als we helen, is dát wat we doorgeven.

Helen? Wat is dat? Dat klinkt zweverig. Helen betekent dat we niet langer genoegen nemen met één ooit aangeleerde strategie (bijv. je stilhouden) maar dat je ook leert om jezelf te uiten. Daarmee win je de vrijheid om per situatie te besluiten of de meest aangewezen optie zwijgen of je uiten is. Helen is niks anders dan twéé helften tot je beschikking hebben, een grotere bandbreedte zou je kunnen zeggen. Het helen is een spannend proces dat enige tijd je aandacht vraagt tot het je eigen is geworden. Helen maakt ons vrij. Onze levens én die van onze kinderen winnen aan kwaliteit.

Ons aandeel ontkennen of kinderen problematiseren wordt ‘zelf aan de slag gaan’. Ik Doe Nu Anders. Want ook het DNA-verhaal (mijn DNA bepaalt hoe ik ben en hoe mijn kinderen zijn) is geen excuus. DNA betekent vanaf vandaag: ik Doe Nu Anders. Waar kinderen hun lichtjes voor laten branden, dát doen we. Daar staan we voor. Die verantwoordelijkheid nemen we.

We leren van alles via het spiegelen van kinderen, bijv. om in ons lichaam te wonen en ernaar te luisteren, om in contact te zijn met onze gevoelswereld en er verantwoordelijkheid voor te nemen, om oude overtuigingen te vervangen door gezonde denkpatronen en ons leven opnieuw vorm te geven. Zie het als een reset naar onze oorspronkelijke instellingen waarbij we de door ons aangebrachte waardevolle voorkeuren mogen behouden. We deleten wat ons niet meer dient en krijgen er mogelijkheden bij die we vergeten waren. Zo erkennen we (onze) kinderen als spiegel en beantwoorden we hun liefde.

Het is aan ons: vaders en moeders, opa’s en oma’s én onderwijzers, leraren, personeel op de kinderopvang, speelgoed- en gameontwikkelaars, programma- en reclamemakers, hulpverleners, voedselproducenten, directeuren etc. om díe oplossingen te zoeken en uit te voeren die passen bij de lichtjes die kinderen laten branden. Dat is ónze verantwoordelijkheid. Het vraagt om bewustwording, in contact zijn met ons gevoel, in actie komen voor (je) kinderen. (Onze) kinderen en hun toekomst zijn onze eerste verantwoordelijkheid. Wat goed is voor kinderen, is ook goed voor ons. Kinderen zijn te dik omdat wij in een wereld leven van overconsumptie. Kinderen hongeren omdat wij onvoldoende overlaten aan anderen. Kinderen zijn ziek omdat we deze ‘zieke’ samenleving met zijn allen overeind houden. Kinderen openen onze ogen.

Als we onze verantwoordelijkheid niet nemen ontstaat parentificatie, een begrip uit de psychologie dat aanduidt dat kinderen dingen voor hun ouders willen oplossen (wat ze niet kunnen). Kinderen signaleren, wij nemen actie. Zo hoort het. Greta Thunberg is een voorbeeld van parentificatie. Als wij de juiste acties ondernemen, stopt zij met actie voeren.

Conclusie: Wees een liefdevolle ouder voor (je) kinderen en het kind dat jij zelf ooit was. Begin bij jezelf.

Het 123-perspectief in ouderschap en opvoeding: als jij in de spiegel van je kind kijkt en verantwoordelijk-heid neemt voor je leven (1), dan ben je als vanzelf een goede ouder of rolmodel voor (je) kinderen (2) en zal je kind opgroeien tot een verantwoordelijk mens in de samenleving (3).
 

Aanbevelingen:

  • Stop met het (onnodig) problematiseren, medicaliseren, behandelen, labelen en therapie geven aan kinderen en laat ze gewoon kind zijn. Dát is hun bijdrage, plaats en waarde in de cyclus van het leven. We kijken eerst wat wij kunnen bijdragen aan de gezondheid van een kind. Dit kan heel specifiek en methodisch boven water gehaald worden bij een kindertolk®.
  • Schep er genoegen in om een goede opvoeder te zijn of te worden en je kinderen de belangrijke kernwaarden en vaardigheden van het leven mee te geven. Daar is veel informatie over. Als er iets aan de hand is met je kind, als de opvoeding niet goed loopt of jullie onderlinge communicatie te wensen over laat, bezoek dan een spiegelexpert. Laat bijdragen aan een oplossing vanuit de kern.
  • Kinderen horen niet thuis in internaten e.d. Leef samen met hen. Kinderen en hun toekomst zijn onze primaire verantwoordelijkheid. Vind een manier om ouderschap en werk te combineren (met je partner en/of vrienden en familie) of om met minder werk en geld een bevredigend leven te leiden. Kinderen helpen jou je leven te verrijken en te helen.
  • Stel ouderschapsloon in om ouders te waarderen voor het goed opvoeden van hun kinderen. Deze taak wordt stelselmatig ondergewaardeerd, waarschijnlijk omdat het van oudsher vrouwen waren die opvoedden. Ouderschap is de belangrijkste baan die er is.
  • Start (een pilot met) ouderschapscursussen op basis van spiegelen, met persoonlijke bewustwording, zelfopvoeding, sociaal-emotionele ontwikkeling, een gezonde leefstijl, verbindende communicatie etc. als vertrekpunt voor de daaruit voortvloeiende opvoeding van kinderen. Zonder die basis vervalt opvoeding tot een vorm van conditioneren, dit doet kinderen én onszelf tekort. Stel deze door de overheid betaalde en kwalitatief goede cursussen open voor alle ouders en maak het verplicht voor gezinnen waar problemen zijn. Het zal veel geld opleveren, veel problemen voorkomen en de kwaliteit van onze persoonlijke levens en de samenleving verhogen.
  • Ouderschapskwaliteiten gelden als belangrijke competenties op je CV.